Hoe werkt de verkeersslang?
Themaweek verkeer
Informatie voor basisscholen
Informatie voor verkeersouders
Informatie voor politie
Lesideeën
Uw school op de site?
Meer kinderen op de fiets en te voet
Bij veel basisscholen wordt een groot aantal kinderen met de auto naar school gebracht, waardoor onveilige situaties, parkeerproblemen en milieuoverlast ontstaan.
Draaiende motoren, dubbel geparkeerde auto’s en overstekende kinderen; de problemen bij de schoolpoort zijn talrijk.
Bij basisscholen is er vaak weinig parkeerruimte, en al snel is het rond het begin en einde van de schooldag een enorme drukte.
Ondanks het feit dat veel ouders met hun kinderen in de buurt van de basisschool wonen, worden ze toch vaak met de auto gebracht.
Dat kan anders…
Om het autoverkeer rond scholen terug te dringen heeft DTV Consultants in Nederland het spel met de Verkeersslang geïntroduceerd. De kinderen moeten gedurende de week zoveel mogelijk met de fiets, te voet of met het openbaar vervoer naar school komen. Dan krijgen zij een sticker. Deze stickers worden dagelijks verzameld en op een spandoek met een verkeerslang aangebracht. Als de Verkeersslang aan het einde van de week vol is, krijgen de kinderen een prijs.
Het spel vormt de kapstok van een themaweek rond verkeer, verkeersveiligheid en milieubewust en gezond naar school komen. Het spel is de aanleiding en de kern rond een groot aantal activiteiten die plaats kunnen vinden. Naast de spelbenodigdheden worden ook lesideeën en lesmateriaal beschikbaar gesteld. De school bepaalt zelf afhankelijk van de eigen schoolsituatie en de inbreng van verkeersouders, Veilig Verkeer Nederland, gemeente en politie de uiteindelijke vorm. Hoe dan ook, het succes is verzekerd.
| - | Spandoek; |
| - | Kaartjes; |
| - | Stickers; |
| - | Draaiboek; |
| - | Informatie voor de ouders; |
| - | Groepenformulieren vervoerwijze; |
| - | Schoolformulieren vervoerwijze. |
Het spel wil kinderen van de basisschool aanmoedigen om gedurende één schoolweek van 5 dagen veilig en milieuvriendelijk naar school te komen. Het spelelement laat kinderen klassikaal beleven dat het leuk is om veilig en milieuvriendelijk naar school te komen. Via de kinderen worden de ouders benaderd om toch vooral de auto te laten staan, of, als de auto gebruikt wordt, te gaan carpoolen. Milieuvriendelijk en veilig naar school gaan kan dus op de volgende manieren:
| 1. | Carpoolen; |
| 2. | Met de (school)bus; |
| 3. | Met de fiets; |
| 4. | Te voet. |
Elke dag van de spelweek vraagt de docent aan de kinderen op welke wijze zij naar school zijn gekomen. Elke dag wanneer een kind te voet, met de fiets, met een carpool of met de bus naar school komt, krijgt het kind een sticker. Alléén met de auto naar school komen levert dus geen sticker op.
Al deze stickers worden dagelijks klassikaal op kaartjes geplakt. Zijn er voldoende stickers op een kaartje, dan mag het kaartje op een spelspandoek in de vorm van de Verkeersslang worden geplakt. Dit doet iedere klas. De bedoeling is dat het spandoek aan het eind van de week vol is, zodat de kinderen met de hele school een prijs verdienen.
Wanneer zijn er voldoende stickers op een kaartje? De school stelt een streefdoel op van ‘veilige en milieuvriendelijke verplaatsingen’ die men wil bereiken tijdens de spelweek. Met behulp van een voormeting van de gebruikte vervoerswijzen wordt een inschatting gemaakt van het doel dat met het spel te halen is.
Dus: wordt in de weken voor het spel ongeveer 30% van de verplaatsingen met de auto gemaakt, dan kan het een streefdoel zijn om dit gedurende de week te verminderen naar 20%. Dit betekent dus meer fietsers en voetgangers. Uiteraard wordt ook na het spel nog een meting gehouden, om te kijken of de themaweek effect heeft gehad.
Ook als men verder weg woont kan men een kind mee laten doen met het spel. Men kan dan de auto een paar straten verder van de school weg parkeren, en een kind bijvoorbeeld de laatste paar honderd meter te voet tot de school brengen. Als een kind toch met de auto naar school wordt gebracht, dan wordt er naar gestreefd om de auto op een vooraf aangewezen veilige plaats te parkeren. Hierdoor verdwijnt de verkeersonveiligheid voor de schoolpoort. Voor andere gevallen wordt een beroep gedaan op de creativiteit van de school. Aan alle kinderen moet namelijk de kans worden geboden om mee te kunnen doen met het spel.
Ook aan de leerkrachten wordt gevraagd om niet met de auto naar school te komen, maar met de fiets, te voet of het openbaar vervoer. Als men toch met de auto komt, dan is het verzoek om de auto niet bij de school te parkeren, maar op een veilige, vooraf aangewezen plaats in de buurt van de school (bijvoorbeeld een pleintje). Daarmee verdienen dan ook de leerkrachten een sticker. Een goed voorbeeld doet goed volgen.
Dit spel kan daarnaast aansluiten bij schooldagen die in het teken staan van verkeer of mobiliteit. Leerkrachten kunnen het spel met de Verkeersslang ook integreren in hun lessen. Er is lesmateriaal bij het spel beschikbaar.
Voor aanvang, tijdens maar ook een aantal weken na het spel worden door alle klassen van de school meetformulieren ingevuld. Daardoor ontstaat een goed beeld van de modal split en van de behaalde percentages veilige en milieuvriendelijke verplaatsingen.
De modal split uit de voormeting is de maat voor het te behalen aantal stickers tijdens de spelweek. Volgen een landelijk gemiddelde komt ongeveer 60% - 70% van de leerlingen voor aanvang van het spel met de fiets of te voet naar school. Tijdens de voormeting wordt dit percentage per school specifiek bepaald. Op basis hiervan wordt per school een doel vastgesteld, bijvoorbeeld te streven naar 80% veilige en milieuvriendelijke verplaatsingen. Tijdens de spelweek blijkt dit percentage op sommige scholen te kunnen groeien naar meer dan 95 % van de leerlingen.
Een aantal weken na het spel blijken de verplaatsingen van de veel leerlingen nog steeds met de fiets of te voet te gebeuren. De Verkeersslang heeft dus een belangrijk positief effect op de verkeersveiligheid en het milieu! Het is rondom de scholen zichtbaar rustiger en veiliger geworden. De nameting laat zien dat het positieve effect van de Verkeersslang in de meeste gevallen langer aanwezig blijft dan alleen tijdens de spelweek.
Wil het spel met de Verkeersslang slagen dan is samenwerking essentieel. Zowel leerkrachten, ouders als leerlingen worden geïnformeerd over het doel, de duur en het spelverloop. De leraren hebben een draaiboek ter beschikking. De ouders worden geïnformeerd via een briefje met ouderinformatie van DTV Consultants, maar men kan de ouders ook via de schoolkrant informeren.
De Verkeersslang zorgt in België al enkele jaren voor minder auto's naar basisscholen. DTV Consultants heeft in het najaar van 2003 de Verkeersslang op 12 scholen in Breda geïntroduceerd en getest. De resultaten zijn tijdens dat spel boven verwachting geweest.
Het spel zorgt, zo blijkt uit ervaringen, voor een groot enthousiasme bij de kinderen. Iedereen voelt zich betrokken en doet mee. Het spel voegt een extra dimensie toe, het maakt de themaweek speciaal en geeft het een bijzonder karakter.
De kracht van het project wordt gevormd door drie niet los van elkaar te koppelen factoren:
| - | De emotionele aanpak, positieve emoties bij de kinderen worden door vertaald naar positieve emoties bij de ouders. Op een verkeersveilige en milieuvriendelijke wijze naar school komen roept positieve emoties op. Positieve emoties zorgen voor een positieve houding en een daaraan gekoppeld positief gedrag. Kortom het aantal autoritten naar de basisscholen wordt tijdens de spelweek geminimaliseerd ten faveure van gebruik van de fiets en lopen. |
| - | De samenwerking tussen betrokken partijen. Binnen het project wordt sterk samengewerkt tussen diverse partijen. Het succes van het spel is bijvoorbeeld mede te danken aan de sterke inbreng van de politie in de vorm van bezoeken aan de scholen, voorlichting en ondersteuning. Ook leveren de scholen, de kinderen en hun (verkeers)ouders een erg belangrijke bijdrage. |
| - | De laagdrempelige en tailormade benadering. De Verkeersslang is in België reeds een beproefd concept. DTV Consultants heeft het product aangepast en geschikt gemaakt voor Nederland. Dit is gedaan door het spel te verweven in een themaweek verkeer en het uit te breiden met leermiddelen en didactische en pedagogische elementen. Hierdoor is het voor scholen eenvoudig om een themaweek verkeer te organiseren met de Verkeersslang als kapstok. |
Er is door DTV Consultants een aantal lesideeën geformuleerd. Daarnaast doen wij de aanbeveling bijvoorbeeld om een knutsel / tekenmiddag te houden met als thema "veilig en milieuvriendelijk verkeer". Dit zal het enthousiasme voor het spel en het thema aanscherpen. Deze knutselmiddag is voor zowel onderbouw, middenbouw en bovenbouw mogelijk. Daarbij kan worden gedacht aan de volgende activiteiten.
| - | De onderbouw krijgt een kleurplaat met de Verkeersslang; |
| - | De middenbouw kan gaan knutselen omtrent het thema verkeer en de Verkeersslang; |
| - | De bovenbouw kan een folder maken waarin ouders worden opgeroepen om niet met de auto naar school te komen, en waarin het thema met de Verkeersslang centraal staat. |
Daarnaast wordt er van de scholen een eigen invulling omrent het thema verkeer verwacht.
De week kan worden geopend met een leuk startmoment op maandag. Hierbij kan worden gedacht aan het doorknippen van een lint, het oplaten van ballonnen, het opvoeren van ene toneelstukje of het afschieten van een soort confettikanon. Een knallend begin zal het enthousiasme aanwakkeren.
De week kan door de school worden afgesloten met een leuke slotdag rond het thema veiligheid en verkeer. De scholen wordt gevraagd om zelf een deel van de dag rondom het thema verkeer in te vullen. Daarbij kunnen ook de prijzen voor de knutselopdrachten worden uitgereikt, en de prijs voor het bereiken van het einde van de Verkeersslang.
De school bepaalt zelf hoeveel aspecten men aan het thema koppelt en in welke mate men dat doet. De ervaring leert dat het organiseren van een themaweek over verkeer, waarbij het spel gespeeld wordt en daarnaast allerlei onderdelen van het lesprogramma het onderwerp verkeer hebben, erg aanslaat. Bovendien resulteert het aantoonbaar minder auto’s rond de school en meer gebruik van verkeersveilige en milieuvriendelijke vervoerwijzen, zoals de fiets en te voet.
Het spel is reeds op een aantal scholen beproefd. Naast de spelbenodigdheden worden er tevens lesmaterialen en lesideeën aangedragen.
Het organiseren van een verkeersweek is op deze wijze relatief eenvoudig en kost een beperkte inspanning van de school en het team. De volgende activiteiten worden door een school verricht.
| - | Het juist spelen van het spel; |
| - | Het uitvoeren van de voormeting, de meting tijdens het spel en de nameting; |
| - | Het beheer van de spelmaterialen en lesmaterialen tijdens het spel; |
| - | Prijzen uitzoeken voor de kinderen op de slotdag; |
| - | Het organiseren van een slotdag; |
| - | De communicatie naar de ouders; |
| - | De communicatie naar de leerkrachten; |
| - | Het aanwijzen van een leerkracht / verkeersouder als vaste contactpersoon naar DTV onsultants en de politie; |
| - | Het mede opstellen van een streefdoel (% veilige en milieuvriendelijke verplaatsingen) voor tijdens de spelweek; |
| - | Inzet en gebruik van het lesmateriaal. |
De totale doorlooptijd van één spel voor één basisschool is maximaal ongeveer 10 weken. Afhankelijk van de beschikbaarheid van de materialen, de participatie van de school en de grootte van de school kan dit korter of langer worden. DTV Consultants zorgt voor de verwerking van de meetresultaten en maakt voor elke school een korte eindrapportage. Van de school wordt verwacht dat er een kort rapportje wordt geschreven over het verloop van het spel. Daarbij kunnen ook eventuele verbeterpunten worden aangedragen.
Daarnaast kan de verkeersouder meedenken over de invulling van de themaweek en de vormgeving van het spel voor de specifieke situatie van de school. De verkeersouder weet vaak veel beter wat er over het thema verkeer leeft in de buurt van de school, en kan dit onder de aandacht brengen. De Verkeersslang is hiervoor een goed middel.
Voor het spel met de Verkeersslang is de verkeersouder dus een belangrijk informatiepunt.
De politie heeft de verbetering van de verkeersveiligheid rondom scholen hoog in het vaandel staan. Tevens is gebleken dat de bekendheid van de wijkagent op een zeer positieve manier kan worden vergroot. Door te praten over verkeersveiligheid benadert de wijkagent vele honderden kinderen in de buurt. Gebleken is dat de samenwerking tussen DTV Consultants en de politie een bijdrage levert aan dit doel. De taken van de politie kunnen de volgende zijn:
| - | Het beantwoorden van vragen vanuit de scholen, en het verzorgen van begeleiding van de scholen; |
| - | Aanwezigheid in de lessen; |
| - | Aanwezigheid op de scholen bij georganiseerde activiteiten; |
| - | Aanwezigheid op de slotdag. |
DTV Consultants adviseert scholen, de gemeente en de politie om elkaar op te zoeken als er initiatieven zijn tot het inzetten van de Verkeersslang. Daarbij kan het initiatief zowel bij de politie als ook bij de gemeente of bij de school liggen, om het spel in te zetten ter verbetering van de buurt.
De politie benadert dan bijvoorbeeld de scholen. Het initiatief kan echter ook bij de scholen of de verkeersouder liggen, waarbij de politie wordt gevraagd een bijdrage te leveren bij de lessen of met begeleiding. DTV Consultants treedt daarbij graag op als intermediair.
Uw school op de site?
Stuur uw resultaten tijdens de spelweek dan dagelijks voor 15.00u op naar DTV Consultants. Dat kan per fax (076 - 513 66 06) of per mail via verkeersslang@dtvconsultants.nl. U vindt dan dezelfde dag nog het resultaat van uw school terug op de website.
Wilt u foto’s van Verkeersslang-activiteiten op uw school op de website van de Verkeersslang terugzien? Stuur uw foto’s dan via de e-mail naar verkeersslang@dtvconsultants.nl. De door DTV Consultants geselecteerde foto’s worden dan zo spoedig mogelijk op de website gezet. Vergeet niet met een kort stukje tekst een toelichting op de foto’s te geven. Elke school krijgt van DTV in ieder geval een apart stukje webruimte. U helpt met foto's en lesideeen mee om van de website een informatief forum voor en door scholen over verkeersveiligheid te maken. Ook is het voor de kinderen van uw school leuk om zichzelf en vriendjes en vriendinnetjes op de website terug te zien.
